Kelionių organizatorius "ŽELESA" - Geriausi kelionių pasiūlymai į Juodkalnija. Bulgarija, Balkanai, Turkija, Egiptas, Ispanija.

BIRSZTANY

Pomniki przyrody

Regionalny Park Meandrów Niemna

Jeden z największych parków regionalnych w kraju, zajmujący terytorium ponad 25 tysięcy hektarów, został założony w 1992 roku. Terytorium Regionalnego Parku Meandrów Niemna obejmuje większą część gminy Birsztany i część rejonów olickiego i preńskiego. Celem założenia parku jest zachowanie unikalnego krajobrazu, pomników przyrody i architektury, rzadkich roślin i zwierząt. Twórcą krajobrazu jest rzeka Niemen, która na odcinku 65 km toczy wody w kierunkach wszystkich stron świata i ukształtowała 3 imponujące meandry: puński, balwierzyski i preńsko - birsztański. Gdzie niegdzie głębokość Niemna sięga 40 m.

Odkrywka w Škėvonys

Jest to jedna z najbardziej znanych odkrywek geologicznych z ery czwartorzędu w zboczach doliny Niemna. Odkrywka, rozciągająca się na odcinku ponad pół kilometra - unikalny przekrój grani Škėvonys, z wyraźnymi warstwami osadowymi dwóch ostatnich okresów lodowcowych i okresu międzylodowcowego. Zachowana skorupa wietrzenia osiąga grubość 1-2,5 m (na wysokości mniej więcej 5 m nad powierzchnią wody widoczny jest różowo-rudy i żółtawy pas). Wysokość odkrywki sięga 33 metry. Od 1984 r. odkrywka w Škėvonys jest państwowym pomnikiem przyrody. Jest wpisana także na listę najcenniejszych obiektów geologicznych Europy Północno-Zachodniej. Odkrywka jest najlepiej widoczna z Niemna lub z przeciwległego brzegu rzeki, obozowiska Giraitiškės.

Odkrywka w Siponys
w. Siponys, gmina Birsztany, Litwa

Wysokość odkrywki w Siponys - 35 m, długość - 600 m. Są tu skały z ostatniego okresu geologicznego naszej planety (czwartorzędu): piasek, żwir, glina, glina morenowa. Ostatnia tworzy najgrubsze cztery warstwy. Odkrywka jest chroniona przez rezerwat krajobrazowy w Siponys. W 1997 r. odkrywkę uznano za geologiczny pomnik przyrody. Najlepiej oglądać odkrywkę płynąc Niemnem.

Obiekty dziedzictwa kulturowego

Buvette (pijalnia wód)
Ul. B. Sruogos 3, LT-59541 Birsztany, Litwa
GPS N 54° 36' 00''
E 24° 01' 59''

Wyraz „buvette“ pochodzi z języka francuskiego. Jest to budowla nad mineralnym źródłem, skąd pobiera się tryskającą wodę mineralną (Słownik wyrazów obcych).
Jeszcze w XIX w. nad źródłami wody mineralnej w Birsztanach wybudowano ocembrowania i daszki. Odkryte i zbadane w 1879 r. źródło ówczesny właściciel uzdrowiska I. Kwinta nazwał w cześć córki „Wiktoria“, jednak później z inicjatywy pisarza J. Tumasa-Vaižgantasa źródło nazwano „Witold“. Od 1928 r. źródło było uwieńczone posągiem w kształcie wieloryba, z którego paszczy wytryskiwała woda mineralna. Po wybudowaniu Kowieńskiej hydroelektrowni rzeźba, będąca symbolem uzdrowiska, została zatopiona przez wezbrane wody Niemna. W 1960 r. hydrogeolodzy odkryli źródło wody mineralnej o składzie chemicznym podobnym do historycznego źródła, którego smakiem rozkoszowali się prezydent A. Smetona, pisarz J. Tumas-Vaižgantas czy rzeźbiarz J. Zikaras. Dzisiaj woda ta jest doprowadzana tylko do Żółtej pijalni w Parku Witolda.

Kurhauz
Ul. B. Sruogos 2, LT-59209 Birsztany, Litwa
GPS N 54° 36' 00''
E 24° 01' 59''

Wyraz „kurhauz“ pochodzi z języka niemieckiego. Jest to sala koncertowa i taneczna z bufetem przy domu wypoczynkowym (Słownik wyrazów obcych).
Kurhauz w Birsztanach jest jednym z nielicznych tego typu budynków zachowanych na Litwie, w 2006 r. został wpisany na listę obiektów dziedzictwa architektonicznego. W 1885 r. w uzdrowisku Birsztany już znajdowała się restauracja, którą w okresie międzywojennym zrekonstruowano, wnętrze udekorowano panneau K. Šimonisa, urządzono taras ze stolikami pod parasolami. Rozporządzeniem dyrektora uzdrowiska w Birsztanach Balisa Matulionisa w kurhauzie otwarto jeden z pierwszych na Litwie zakładów żywienia dietetycznego. W czasie drugiej wojny światowej był to chyba jedyny budynek w Birsztanach, który ucierpiał w pożarze, wypaliły się wnętrza. Po wojnie budowlę zrekonstruowano I nadano dzisiejszy wygląd. Budynek jest wpisany do rejestru dóbr kultury, unikalny numer 30782.

Stara lecznica
Ul. Birutės 31, LT-59541 Birsztany, Litwa
GPS N 54° 36' 02''
E 24° 02' 07''

Niedługo po oficjalnym nadaniu Birsztanom statusu uzdrowiska (1854 r.), w mieście wzniesiono budynek lecznicy wodnej. W 1924 r. prawnym zarządcą uzdrowiska został Czerwony Krzyż, który zobowiązał się wobec ówczesnego Departamentu Zdrowia modernizować i rozszerzać uzdrowisko. Znaczącym wydarzeniem w historii uzdrowiska było leczenie borowinami. Specjalnie w tym celu w 1927 r. wybudowano działającą do dziś lecznicę borowinową sanatorium „Tulpės“. W owym czasie w języku litewskim zamiast wyrazu „vonia“ (wanna) używano „tynia“, dlatego nowa lecznica borowinowa nosiła nazwę - „Purvotynia“ (od purvas - borowiny).

Dwór Jundeliškės
w. Jundeliškės, gmina Birsztany, Litwa

Jedyny z dworków, niegdyś położonych na brzegach Wierzchni, zachowany do dnia dzisiejszego. Pod koniec XVI w. w miejscu tym ukształtował się folwark, którego właściciele stale się zmieniali. W 1627 r. dwór trafił w ręce szlachty pochodzenia węgierskiego Eperjeszów, którzy zarządzali nim blisko sto lat. W XIX w. właścicielami dworu Paverkniai (Jundeliškės) został ród Morawskich. Bardziej wyraźny ślad zostawił humanista, pisarz, lekarz Stanisław Morawski (1802-1853). W tym dworze dorastał, a później, w wieku 36 lat powrócił i jako samotnik spędził ostatnie 15 lat swego życia. W owym czasie S. Morawski nie tylko pisał, interesował się leczniczymi roślinami, ale również troszczył się o park dworski z rzadkimi roślinami. S. Morawski jako pierwszy przywiózł na Litwę i rozpowszechnił georginie, zdobiące dziś niemal każdą zagrodę.

Kościół Św. Antoniego Padewskiego
Ul. Birutės 14, LT-59217 Birsztany, Litwa
GPS N 54° 36' 05''
E 24° 02' 04''

Godziny nabożeństw:
I, V, VI 9.00

II-VII 18.00
Rozważania drogi krzyżowej 17.15
VII: Wotywa 10.00
Suma12.00

Murowany kościół w Birsztanach w 1900 roku zaprojektował słynny architekt Wacław Michniewicz. W 1909 r. kościół konsekrowano pod wezwaniem Św. Antoniego Padewskiego. Kościół w Birsztanach jest w stylu neogotyku, ma wysoką wieżę. Wnętrze trzynawowe, sklepione, posadzka z kamiennych płyt, mozaikowa. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej (autorstwa Stanislovasa Gobiata), znajdujący się w lewym bocznym ołtarzu obraz „Św. Józef z Dzieciątkiem“, prawdopodobnie pochodzi z XVIII-wiecznego drewnianego kościoła w Birsztanach. Obecnie w kościele obchodzi się odpusty Św. Antoniego Padewskiego, Matki Bożej Szkaplerznej, Najśw. Marii Panny Matki Miłosierdzia, odbywają się koncerty muzyki sakralnej.

Kliknięcie na panoramiczne zdjęcie wnętrza →

Kościół Św. apostolowie Piotra i Pawła
Niemajuny, gmina Birsztany, Litwa
GPS N 54° 33' 33''
E 24° 04' 32''

Wzniesiony w 1878 r. kościół w Niemajunach, z dwiema wieżami przy fasadzie i wieżyczką na dachu, jest jedynym oryginalnym drewnianym neogotyckim dziełem mistrzów ludowych na Litwie, jednak przeplatają się tu także inne style architektoniczne. Podstawowa idea kompozycji - romantyczna nostalgia średniowiecza, próba naśladowania znanego pomnika gotyku - głównej fasady kościoła Św. Anny. Prostokątny plan kościoła jest zgodny z tradycjami klasycyzmu, tym czasem solidna kopuła budynku i częściowo dwuwieżowa struktura fasady oraz kompozycja wnętrza posiadają cechy neobaroku. Wnętrze kościoła zdobią dwa obrazy, namalowane specjalnie dla tego kościoła przez akademika Akademii Sztuki w Petersburgu malarza Nikodema Sylwanowicza - „Św. apostołowie Piotr i Paweł“ (1833 r.) oraz „Chrystus i Św. Maria Magdalena“ (1892 r.). Za witrażowymi drzwiami po lewej stronie głównego ołtarzem znajduje się kaplica Matki Bożej, w której podłogę pokrywa dzieło sztuki ludowej z XIX w. - kilim, spleciony z 64 pasów panien młodych. Kościół jest wpisany do rejestru dóbr kultury, unikalny numer 21172.

Zapytanie o podróży

Oferty